නිලන්ත ගේ දින සටහන්

සුදු වෑන් රිය මඟින් අයවලුන් පැහැර ගෙන යාම ගැන මාධ්‍ය වාර්තා එමටයි. සුදු වෑන් මඟින් සමහර විටෙක මිනිසුන් පැහැර ගෙන යන්නට ද ඇත. මා කියන්නේ එය ගැන නොවේ. ලංකාවේ බහුලව ඇත්තේ සුදු වෑන් නොවැ. ඉඳින් මා යන මඟ පසු පසින් එවැන්නක් පැමිණිය හොත් "මා පසු පසත් එවැන්නක් ආවා" යි කියා පොලිසිට පැමිණිලි කළ හැකියි නොවෙද?

මගේ කේජු කෑල්ල අරන් ගියේ කළු කපුටෙක් යැයි කියා නරියෙකු කිවහොත් ?

පරසිඳු විහිළුවක් වේ ක්‍රිකට් ගැන. චීනයේ ක්‍රිකට් කෙලිය නැත්තේ ඔවුන් එයට අකමැති නිසා නොවේ ලු. ක්‍රිකට් කෙලින රටවල් ඔවුන් ව ඒ සඳහා ගන්නේ නැති ලු. හේතුව චීනුන් සැවෝම රූපයෙන් එක සමාන බැවින් හොඳම පිතිකරු පවා දැවී ගියත් ටික වේලාවකින් නැවත පැමිණ සෙල්ලම් කරන බැවින් ලු.

පසු ගිය සෙනසුරාදා අපි කුඩා දියණිය ද කැටුව දළඳා වැඳීමූ. ගමනෙහි යෙදුනේ රේල්ලුවෙහිය. මා මෙහිදී මතු කිරීම ට යනුයේ ඒ ගමන පිළිබඳ විස්තරයක් නොව අප ගමනෙහි යෙදෙන අතරතුර මා පිය සොඳුරිය පෙන්වූ කරුණක් ගැනය. අප ගමන් ගත් කෝච්චිය ගම්පහ අංගනයෙහි ද නැවැත්වීය. සෙනසුරාදා දිනයක් වුවද, වැඩපොලට යාමට පුල-පුලා සිටිනවුන් බොහොමයක් එහි වූහ. "බලන්නකෝ මේ හැමෝගෙම මුහුණු දිහා, ඔයාට දෙයක් පෙනෙනවද?" ඇය මගෙන් පිලිවිතරියාය. ඇත්තෙන්ම කිසිදු සිනහ මුසු මුහුණක් එහි නොවීය. ඔවුන් සිටින්නේ මහත් වූ දුකකට පත් වීමට ඔන්න-මෙන්න කියා මෙන්ය. රැකියාවට යාමට මෙතරම් අකමැතිද? තමා කරන දෙයින් කිසිවෙකු තෘප්තිමත් නැති ගානය. මා මෙය තවදුරටත් තහවුරු කරනු වස් අද බසය තුලද, ප්‍රීතිමත් මුහුණක් සෙව්වෙමි. එවැන්නක් නැත. මා ද සිනහ මුසුව නොමැති ව ඇති. ඇයි මේ?

තෙලි දසුනය අපට කෙරෙන බලපෑම ගැන අනේකුත් ලිපි අනේකුත් මාධ්‍යයන්ගේ පලව ඇත. එය නොබලා සිටීමෙන් හැර එය වැඩිහිටියන් වන අපගේ සිතුවිලි වලට පවා කරන බලපෑමෙන් මිදිය නොහැක. එ නයින් ගත් කල කුඩා දරුවන්ට එය කෙරෙන බලපෑම කෙතෙක් වනු ඇතිද? මා සිටින කුඩා මහල් නිවසේ, දිවා කල දුවණිය හා රැදෙන්නේ මා පිය සොඳුරියගේ අම්මාය. ආදරය රැකවරණය අතින් ඈ අති සුරක්ෂිතය. අම්මා දිවා රැයේ දියණිය සමඟ සිටීම හැරුනු කොට කැරමට කිසිදු කාරියක් ගෙදර නැති හෙයින් තෙලි දසුන දෙස බලා හිදී. මගේ කුඩා දියණියද ඒ සමඟ වෙයි. එතුලින් ගලන කුණු කිසිදු පෙරීමකින් තොරව ඇගේ කුඩා මොලය ආක්‍රමණය කරනු ඇත. අම්මාට මේ මෝඩ පෙට්ටියෙන් මිදෙන්නට උපදෙස් දුනහොත් ඇය කුමක් කරන්නද? තවද කෙතරම් දුරට ඇගේ සිත රිදෙනු ඇතිද? එසේම මා වත් නොබලන මේ නරක ගුහාවෙන් ගලන නරකාදියෙන් මගේ දුව බේරා ගන්නේ කෙසේද? අපි දියණුව නමින් කුමණ තැනක සිටින්නෙමුද?

සාමාන්‍ය කඩ පොලේ ගණන හා ගත් කල පිටකොටුව මැනින් වෙළඳ පොලේ එළවළු ලාභ බැවින් පසු ගිය සිකුරාදා එහි ගියෙමි. මා එළවළු තෝරමින් ඉන්නා තැනට මඳක් එහායින් කතක්ද මිළදී ගැනීමෙහි යෙදී සිටියාය. එක් විටම ඇය මහ හඩින් මොර ගෑවාය. මා කළබලයට පත්ව එදෙස බැළුවේ මෙකල කොටි හපුවන්ගේ බෝම්බ සුලභ බැවිනි. ඇගේ හිසට අහසින් යමක් වැටී එය ඇගේ එළවළු මල්ලෙහි රැදී තිබේ. ඇය මොර ගැසුවේ එය දැක්මෙනි. බැලින්නම් මෙය කුකුළු හිසකි. අවසන් මස් බිඳත් කිළෝ ගණනට එකතු කරනු වස් හැකි ලඟින්ම බෙල්ල කැපූ කුකුළු හිසකි. එහි ඇස් පියව ඇත. ඇත්තෙන්ම එය මිනිස් හිසක් වූයේ නම් කෙතරම් බියකරු දසුනක්ද? මෙය කුණප කොටසකි. අසල කුකුළන් මරන තැනකින් කපුටෙකු ඔසවා ගෙන යනු ලැබූ මළ සිරුරු කොටසකි. මිනිස් මළ සිරුරු සීරු මාරුවට ගෙන ගොස් දවති නැතහොත් වලලා දමති. ඇත්තටම මෙවැනි විකුණුම පිණිස මරා දමන සතුන්ගේ ඉතිරි මල කොටස් සාමාන්‍ය කුණු ගොඩට දමත්ද? නැතිනම් කුමක් කරනු ඇත්ද?

පසු ගිය දහ වැනිදා වැඩ වැරුම 70% කින් සඵල වූ බවට පුවතෙක් විය. එනම් රජයේ සේවකයින්ගෙන් 70% පමණ වැඩ වැරූ බවය. එනමුදු සෑම කිරියාවක්ම සුමුදුව, යුහුසුළුව වූ බවක් අපට නම් දැනුනි. එසේ නම් මෙහි තේරුම ඉන්තේරුවෙන්ම රජයේ සේවකයින්ගෙන් 70% කොහොමත් වැඩ නොකරන බවද?

මා ගමන් කරන බසය යන්නේ උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය අසලනි. එහි හිටපු උසස් අධ්‍යාපන ඇමති කෙනෙකු වන රිචඩ් පතිරණ මැතිතුමා වෙනුවෙන් සොව පල කැරුමට රෙදි පුවරු කිහිපයක් එල්ලා තිබුනි. එහි වු පුවරු දෙකක ඔහුගේ නම සදහන් වූයේ "ආචාර්ය රිචඩ් පතිරණ" හා "ආචාර්්‍ය රිචඩ් පතිරණ" යනුවෙන් දෙවිදියකටය. මින් නිවැරදි කුමක්ද? නියතයෙන්ම මින් එක් අයුරක් වැරදි විය යුතුය. නිවැරද්ද පෙන්වීමට මා සිහල බස පිළිබඳ වියතෙකු නොවේ. නමුදු "උසස්" යැයි සම්මත අධ්‍යාපනය සඳහා වන ආයතනයක් නිවැරදි දෙය රටට පෙන්විය යුතු නොවෙද? මැවිසුරු ඊලියන් මහතා මෙයැටම "දකුතුරු" යැයි වදනක් යොදනු මම දුටුවෙමි.

පාසල් ගොස් පැමිණි වේලේ සිට අඹ, කජු, කටු ලොචි, පේර ගස් සූරමින් ගත කළ අපේ ළමා කල අපේ දරුවෝ ලබත්ද? මෙය අතීත කාමය ගැන කථාවක් නොවේ. නමුත් ඔවුන් ගැන ඇත්තේ අප ගැනම මෙන්ම දුකකි. අපේ දෙමව්පියන් ඔවුන් කුඩා කල ලද විනෝදය අපි නොලැබුවෙමු. එමෙන්ම අප ලද ඒ සුන්දර කල අපේ දරුවෝ නොලබත්. අපි ඔට්ටු ඇල්ලීමට දිවූ දුර අද අපිම රු.10/- ක් දී බසයේ යන්නෙමු. අපේ ක්‍රීඩා පිටි වූ ඒ වතුවල අද සුවිසල් මැඳුරු අරක් ගෙන සිටිති. අපි දිව ගියේ කාගේ වත්ත උඩින් දැයි නො දැන සිටියෙමු. අපට මුළු පලාතම එකම ක්‍රීඩා පිටියක් බඳු විය. අද අපේ මහගෙදරින් එහා වත්තට යා නො හැක. මක් නිසාද යත් එමග වසා මහත් වූ පවුරෙකි.
මගේ දුවනිට පොතේ ඇති කජු පුහුලම පාට කළ නොහැක. හේතුව ඇය එය මොන පැහැයදැයි නොදනී. ඉඳින් මා ඇයව කජු පුහුලම් පෙන්වීමට රැගෙන යන්නේ කොහෙද? පේරාදෙණියේ උද්ඟිත උයනේ වත් අඩුම තරමේ මේ ගස් කොලන් ටික තියෙනවාදැයි නො දනිමි? කොහොමත් ලඟදීම ඇයව කැදවාගෙන මම එහි යමි.
උදේ ගොස් රැයට ලගිනා කපුටන් මෙන් අපි මහල් නිවසෙක සිරගතව ඇත්තෙමු. දුවනිට ගසක මල් පිපෙන අයුරු පෙන්වීමට කුඩා පෝච්චියක කුඩා මල් පැලයක් ඉන්දවා තිබේ. එය ඉද හිට මලක් ලබා දෙන්නේ අප ගැන සිතා නොව කුඩා දියණිය ගැන සිතා විය යුතුය.

මම නම් හිතන්නේ ලඞ්‍කාවේ අපි හදන්න ගන්න ඕනේ මෝටර රිය නොවේ, පා පැදි. අපි අද බොහෝ දෙනා බස් රිය වල පැය ගණන් නාස්ති කොට ගමන් කරනුයේ රු.7/- නැතහොත් රු.10/- දුරකි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් විනාඩි 10-15 පමණ පා පැදි ගමනෙකි. එහෙත් අප කොපමණ වේලාවක් හන්දි ගානේ, මං මාවත් දිගේ රුදුරු මුහුණු දාගෙන බස් ඇතුලට වෙලා බකං නිලාගෙන ඉන්නව ද? ඔය අතරතුර බලාපොරොත්තු ගොඩට එකතු වෙන්නේ, මෝටර රිය, යතුරු පැදි, ති රෝද රිය ආදියයි. කාගෙවත් සිහින ගොන්නට පා පැදියක් එකතු වන්නේ යැයි මම නම් නො සිතමි. අපේ පාරවල කුඩා තීරුවක් අවැසි නම් පා පැදි වලට වෙන් කළ හැකියි. ලාබෙට පා පැදි දීලා තවත් අවැසි නම් රජයට පුළුවන් මේ වැඩේට උල්පන්දන් දෙන්නත් පුළුවන්. එවිට ඉන්ධන වියදමත් පහත දමන්න පුළුවන් වේවි. අපි අල්ල ගෙන ඉන්නේ මැද්දෙන් නේද? පලමුව කෙලවරක් අල්ලා ගන්න ඕනේ මේ ලණුව ඔතන්න.

අඟනුන් ගේ රූපය වැනීම් නම් බොහෝමය. කවියේ පටන් එකී නොකී සෑම තැනම අඟන රූපය වනති. අදීන තෙලිදසුනෙහිද කතක් නොමැති වෙළඳ දැන්වීමක් නොමැති තරම්ය. අද උදයේ මා රැකියාවට එන ගමනේ දුටු කත ගේ විලාසිතාවට අනුව නොපෙනුනේ රහසඟ පමණෙකි. පුහුදුන් අපගේ නෙත් එදෙස නොයැවෙන්නේ නම් අඩුවෙකි. නමුත් එවැනි අවස්ථාවන්හිදී මා වෙසසින් බලන්නේ අවට සිටින පිරිමින්ගේ මුහුණු දෙසය. ඔවුන ගේ දෑස මහත් වී, කට අය වී බලන අයුරු දැකීම මට සොබාවික සතුටක් ගෙන දෙයි.
සටහන :- කලුන් රත් අත්‍ තඹරට (කව්‍සිළුමිණ)
කලුන් - කාන්තාවන්

ඊයේ මා පිය සොඳුර ගේ උපන් දිනය. ඈ තුටු කිරීමට කළ හැක්කේ කුමක්ද යන්න දින කිහිපයක පටන් නිති මා කල්පනාවට ආ දෙයකි. මෙ කල අප සියල්ලෝම හැදියාවෙන් මං මුලා වූවන් බැවින් කළ යුතු දේ ගැන නිතරම සැක සහිතය. උදාහරණයකට මෙ කල විවාහ මඟුලකට කෙතරම් මුදල් වැය වේ ද? මා සිතන අයුරින් නම් ඒ මෙසේය. ඉංගිරිසි කාරයා ගේ විවාහ උත්සවයේ කරන සෑම දෙයමත් සිංහලයා ගේ විවාහ උත්සවයේ කරන සෑම දෙයමත් කරන්නට ගිය කල වියදම් දෙකකි. එක්කෝ අපි ඉංගිරිසි කාරයා ගේ විවාහ සිරිත් අනුගමනය කළ යුතු වෙමු. එසේත් නැතිනම් හෙළ සිරිත් කළ යුත්තෝ වෙමු. ඉංගිරිසි කාරයාගේ අරක්කුත්, කෝට් බෑයත්, මධුසමයත් හෙළ සිරිතෙන් පෝරුවේ මඟුලත්, ජය මඞ්‍ගල ගාථාත්, මහා කෑම මේසත් ගත් කල විවාහ වන්නන් නට්ටං වේ. ඒ අයුරින් ම තමයි අනෙකුත් උත්සවත්. නමුත් අපේ සිතන විධිය වෙනස් කරන්න නම් පටන් ගත යුත්තේ කුමණ කොනකින් ද යන්න නම් නො තේරේ. කෙසේ වෙතදු උපන් දිනේට පන්සල් පමණක් ගොස් බේරීමට නම් තවමත් නොහැක. ඉංගිරිසි කාරයා ගේ කෑම කඩෙන් කෑම වේලක් දිය යුතුමය.